Vấn đề được nêu ra tại phiên họp thẩm tra báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 2019, kết quả thực hiện những tháng đầu năm 2020 của UB Kinh tế của Quốc hội ngày 5/5/2020. Đây là nội dung chuẩn bị cho phiên họp của UB Thường vụ Quốc hội cuối tuần này và kỳ họp thứ 9 của Quốc hội sẽ bắt đầu cuối tháng.
Theo báo cáo của Chính phủ, những tháng cuối năm, kinh tế Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức, trong bối cảnh nền kinh tế có độ mở lớn, hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, tiến trình cơ cấu lại nền kinh tế còn chậm, năng lực nội tại, tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế, của các doanh nghiệp trong nước còn hạn chế trước những biến động của thế giới và tình hình dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp.
Tuy được đánh giá đã tổ chức phòng chống, dập dịch có hiệu quả và có thể kết thúc dịch sớm hơn so với các nước khác, nhưng ảnh hưởng của dịch vẫn tiếp tục kéo dài đối với kinh tế Việt Nam.
Dù vậy, Chính phủ không đặt vấn đề điều chỉnh các chỉ tiêu kinh tế - xã hội đã được Quốc hội quyết định cho năm 2019.
Băn khoăn về điểm này, Chủ nhiệm UB Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu vấn đề, khi xây dựng kế hoạch phát triển 2019 thì chưa có dịch Covid-19. Đến nay, dịch đã diễn ra hơn 4 tháng và diễn biến hết sức phức tạp. Vì vậy, cần phải đánh giá sâu ảnh hưởng của yếu tố mới này.
Tăng trưởng quý 1/2020 dù chỉ 3,82% nhưng đây là mức tăng trưởng hết sức quan trọng, tạo tiền đề cho phát triển những quý tiếp theo.
Nỗi lo lúc này là, nền kinh tế của Việt Nam có độ mở rất lớn mà dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp thì tác động tới Việt Nam sẽ thế nào? doanh nghiệp hoạt động cầm chừng thì ngân sách lấy đâu ra nguồn thu?
“Phải báo cáo Quốc hội xem xét những vấn đề này thế nào? Ngân sách nhà nước thì cũng như việc chi tiêu trong gia đình, tiền ít thì phải cắt giảm nhiều khoản chi. Quốc hội cần thấy rõ bức tranh kinh tế sau dịch bệnh, xem mảng sáng nhiều hơn hay mảng tối nhiều hơn, điều hành của Chính phủ đã ổn hay chưa...” - ông Thanh nói.
Phát biểu ý kiến, Phó Chủ nhiệm UB Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Mạnh Tiến chia sẻ lo ngại, Chính phủ không đề nghị điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng, nhưng hiện tại các dự báo đều xấu, vậy thì Quốc hội cần tính thế nào?
Ông Tiến phân tích, Chính phủ quyết tâm mục tiêu điều hành, rất đáng hoan nghênh, nhưng Quốc hội giao chỉ tiêu, tình hình thế giới thay đổi thì cũng nên có thay đổi, trong nước phải lựa chọn chỉ tiêu nào là chỉ tiêu quan trọng. Từ trước đến nay chỉ tiêu tăng trưởng rất quan trọng, nhưng lúc đại dịch thì nhiều ý kiến nói tiền không ý nghĩa nữa, nên chăng chỉ tiêu về việc làm nên được nêu ra.
Uỷ viên Thường trực UB Kinh tế ông Đỗ Văn Sinh cho rằng, đại dịch lây lan toàn thế giới, các nước đều dự báo suy giảm thì Việt Nam không thể ra ngoài vòng xoáy đó.
“Ta cứ khư khư giữ mục tiêu tăng trưởng thì không nên, làm vậy là vô trách nhiệm. Mà ai dám khẳng định là giữ được, tôi khẳng định không giữ được, vậy giảm bao nhiêu phải dự báo chứ, không chỉ cho năm nay mà cho cả nhiệm kỳ” - ông Sinh nêu quan điểm.
Đại biểu đề nghị Chính phủ xây dựng kịch bản tương ứng với các dự báo tiến độ dập dịch, mỗi kịch bản đó kèm theo toàn bộ chỉ tiêu và những kiến nghị cụ thể vì bản báo cáo của Chính phủ hiện tại chưa cung cấp được thông tin cần thiết cho Quốc hội.
Việc có kịch bản, theo đại biểu Sinh, là để Quốc hội quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền, tạo điều kiện cho Chính phủ điều hành linh hoạt, tránh điều hành giật cục như xuất khẩu gạo vừa qua, khổ doanh nghiệp, khổ người dân.
Nợ xấu sẽ tăng, lo ngại cho 2 triệu tỷ đồng tiền vay nợ
Tại phiên thảo luận, Chủ nhiệm UB Kinh tế Vũ Hồng Thanh lưu ý vấn đề nợ xấu. Ông nhận định, trong bối cảnh doanh nghiệp, nền kinh tế khó khăn vì Covid-19, nợ xấu “chỉ có tăng, khó có thể giảm được”. Thực tế, tỷ lệ doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh 3 tháng qua tăng đến 33,6% so với cùng kỳ, rất khó có tiền trả nợ.
Ông Thanh cũng nhấn mạnh đến con số 2 triệu tỷ đồng dư nợ tín dụng dự kiến bị ảnh hưởng, chiếm khoảng 23% dư nợ toàn hệ thống sẽ tiềm ẩn rủi ro đối với hoạt động ngân hàng. Trong khi đó, hồ sơ để tăng vốn điều lệ cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có kịp trình Quốc hội hay không vẫn chưa rõ.
Trao đổi về việc này, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng nói, Covid-19 đã tác động toàn diện đến người dân và doanh nghiệp, trong đó có các ngân hàng.
Về nợ xấu, theo Phó thống đốc thì chưa biết dịch bệnh diễn biến thế nào, nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, trong khi các nước chưa kiểm soát được dịch, nên các doanh nghiệp gặp khó, không có khả năng trả nợ, nợ xấu sẽ tăng, có thể cao hơn 3,67% vào cuối năm nay. Ngân hàng Nhà nước sẽ theo dõi sát và báo cáo kịp thời.
Phương Thảo